25 maja

25 maja jest 145. (w latach przestępnych 146.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 220 dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt.

Kalendarium dzień po dniu

<<	maj 2010					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
26	27	28	29	30	1	2
3	4	5	6	7	8	9
10	11	12	13	14	15	16
17	18	19	20	21	22	23
24	25	26	27	28	29	30
31	1	2	3	4	5	6

Spis treści 1 Święta 2 Wydarzenia w Polsce 3 Wydarzenia na świecie 4 Urodzili się 5 Zmarli 6 Przypisy

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Aldhelm, Beda, Borzysław, Dionizy, Grzegorz, Heladia, Heladiusz, Imisława, Leon, Leona, Magda, Marcjanna, Mariusz, Wenerand i Zenobiusz
• Argentyna – Rocznica Rewolucji
• fani Douglasa Adamsa – Dzień Ręcznika
• Liban – Dzień Wyzwolenia Południowego Libanu
• międzynarodowe:
  • Międzynarodowy Dzień Dziecka Zaginionego (ustanowione przez UE, w Polsce pod patronatem Fundacji ITAKA)
  • Światowy Dzień Mleka^[1] (ustanowione przez ONZ d/s Wyżywienia i Rolnictwa)
  • rozpoczyna się Tydzień Solidarności z Ludami Zamieszkującymi Niesamorządne Terytoria (do 31 maja, ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
• Organizacja Jedności Afrykańskiej – Dzień Afryki (upamiętniające powstanie OJA 25 maja 1963)
• Sudan – Rocznica Rewolucji Majowej
• Unia Afrykańska – Dzień Wyzwolenia Afryki
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[2],^[3] obchodzą:
  • św. Beda Czcigodny (zakonnik, kapłan i doktor Kościoła)
  • św. Grzegorz VII (papież)
  • św. Maria Magdalena de' Pazzi (karmelitanka)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1243 – w bitwie pod Suchodołem popierające Bolesława Wstydliwego wojska Małopolan i posiłki węgierskie pod wodzą Klemensa z Ruszczy rozbiły wojska Konrada mazowieckiego, wspieranego przez hufce Mieszka II Otyłego i Przemysła I.
• 1455 – wojna trzynastoletnia: stoczono bitwę pod Iławą.
• 1457 – król Kazimierz IV Jagiellończyk nadał miastu Gdańsk tzw. Wielki Przywilej.
• 1477 – Wit Stwosz rozpoczął pracę nad Ołtarzem Mariackim w Krakowie.
• 1863 – powstanie styczniowe: porażka powstańców w bitwie pod Horkami.
• 1940 – Jan Skorobohaty-Jakubowski został tymczasowo Delegatem Rządu na Kraj.
• 1960 – premiera filmu Do widzenia, do jutra.
• 1975 – w Warszawie zakończył się 27. Wyścig Pokoju, zwyciężył po raz czwarty i ostatni Ryszard Szurkowski.
• 1979 – premiera filmu Test pilota Pirxa.
• 1990 – Polska złożyła w Brukseli oficjalny wniosek o rozpoczęcie negocjacji w sprawie umowy o stowarzyszeniu ze Wspólnotami Europejskimi.
• 1997 – odbyło się referendum w sprawie przyjęcia nowej Konstytucji RP.
• 2006 – rozpoczęła się pierwsza pielgrzymka papieża Benedykta XVI do Polski.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

•   451 – Sasanidzi pokonali powstańców ormiańskich w bitwie pod Awarajr.
•   541 – Eraryk został królem Ostrogotów.
• 1085 – król Alfons VI wyzwolił Toledo spod panowania Maurów.
• 1206 – angielski król Jan bez Ziemi wydał jakoby pierwszy list kaperski Francuzowi Eustachemu Buskes, zwanemu Mnichem Eustachym.
• 1659 – Richard Cromwell ustąpił ze stanowiska Lorda Protektora Anglii i Szkocji.
• 1676 – wojna duńsko-szwedzka: nierozstrzygnięta bitwa morska pod Jasmundem.
• 1809 – V koalicja antyfrancuska: stoczno I bitwę pod Bergisel.
• 1810 – Rewolucja Majowa: w Argentynie powołano pierwszy rząd niezależny od władz hiszpańskich.
• 1833 – uchwalono konstytucję Chile.
• 1842 – Christian Andreas Doppler zaprezentował w Pradze swoją pracę O kolorowym świetle gwiazd podwójnych i niektórych innych ciałach niebieskich, w której opisał zjawisko nazwane później efektem Dopplera.
• 1865 – około 300 osób zginęło w wybuchu składu amunicji w mieście Mobile (Alabama).
• 1870 – w Paryżu odbyła się premiera baletu Coppelia z muzyką Léo Delibesa.
• 1895 – Oscar Wilde został skazany na dwa lata ciężkich robót za homoseksualizm.
• 1895 – Tang Jingsong został pierwszym prezydentem Republiki Tajwanu.
• 1911 – został obalony Porfirio Díaz, wieloletni dyktator Meksyku.
• 1928 – sterowiec Italia rozbił się na Biegunie Północnym.
• 1933 – Gwardia Palatyńska objęła straż w bazylice na Lateranie.
• 1938 – otwarto Estadio Monumental w Buenos Aires.
• 1938 – wojna domowa w Hiszpanii: 313 osób zginęło w nalocie na Alicante.
• 1946 – Jordania uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
• 1955 – brytyjska wyprawa zdobyła Kanczendzongę, trzeci najwyższy szczyt świata.
• 1961 – Program Apollo: prezydent John F. Kennedy przedstawił w czasie przemówienia w Kongresie projekt wysłania do końca dekady człowieka na Księżyc i jego bezpieczne sprowadzenie na Ziemię.
• 1963 – w stolicy Etiopii, Addis Abebie, powołano Organizację Jedności Afrykańskiej.
• 1965 – został wystrzelony amerykański satelita Pegasus 2.
• 1973 – na amerykańską stację orbitalną Skylab przybyła pierwsza załoga.
• 1973 – ukazał się debiutancki album Mike'a Oldfielda Tubular Bells.
• 1976 – premiera filmu Lokator.
• 1977 – premiera filmu Gwiezdne wojny, epizod IV: Nowa nadzieja.
• 1979 – katastrofa lotu American Airlines 191: 271 osób na pokładzie i dwie na ziemi zginęły w Chicago, gdy samolot McDonnell Douglas DC-10 rozbił się krótko po stracie na polu kempingowym.
• 1981 – została założona Rada Współpracy Zatoki Perskiej.
• 1982 – wojna o Falklandy: niszczyciel rakietowy HMS Coventry został zatopiony przez argentyńskie samoloty.
• 1990 – papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę na Malcie.
• 1995 – papież Jan Paweł II wydał encyklikę Ut unum sint.
• 1997 – w wojskowym zamachu stanu został obalony prezydent Sierra Leone Ahmad Tejan Kabbah.
• 2000 – po trwającej 22 lata okupacji wojska Izraela wycofały się z południowego Libanu.
• 2002 – 193 osoby zginęły w katastrofie kolejowej w Mozambiku.
• 2002 – 225 osób zginęło u wybrzeży Tajwanu w katastrofie Boeinga 747 należącego do China Airlines.
• 2003 – Néstor Kirchner został prezydentem Argentyny.
• 2005 – FC Liverpool z Jerzym Dudkiem w bramce pokonał A.C. Milan w rozgrywanym w Stambule finale Ligi Mistrzów UEFA.
• 2008 – Zgromadzenie Narodowe w Libanie wybrało na prezydenta Michela Sulaimana.
• 2009 – Korea Północna przeprowadziła próbny wybuch bomby atomowej.

[edytuj] Urodzili się

• 1334 – Sukō, cesarz Japonii (zm. 1398)
• 1550 – Kamil de Lellis, święty, włoski zakonnik, założyciel Zakonu Kleryków Regularnych Posługujących Chorym (zm. 1614)
• 1756 – Feliks Radwański, polski architekt (zm. 1826)
• 1803 – Ralph Waldo Emerson, amerykański eseista, filozof (zm. 1882)
• 1815 – Giovanni Caselli, włoski fizyk (zm. 1891)
• 1820 – Antoni Bryk, polski lekarz (zm. 1881)
• 1846 – Naim Frashëri, poeta albański (zm. 1900)
• 1863 – Heinrich Rickert, niemiecki filozof (zm. 1936)
• 1865 – Władysław Bandurski, polski duchowny katolicki, biskup (zm. 1932)
• 1865 – Pieter Zeeman, holenderski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1943)
• 1867 – Leon Janta-Połczyński, polski ziemianin, polityk, minister (zm. 1961)
• 1879 – Maxwell Aitken Beaverbrook, angielski polityk (zm. 1964)
• 1882 – Ernst von Weizsäcker, niemiecki dyplomata (zm. 1951)
• 1886 – Stanisław Łempicki, polski uczony, pisarz (zm. 1947)
• 1887 – Pio z Pietrelciny, włoski duchowny katolicki, kapucyn, stygmatyk, święty katolicki (zm. 1968)
• 1889 – Karol Jonscher (młodszy), polski lekarz pediatra, profesor Uniwersytetu Poznańskiego (zm. 1955)
• 1889 – Bronisław Komorowski, polski duchowny katolicki, duszpasterz gdańskiej Polonii ((zm. 1940)
• 1889 – Günther Lütjens, niemiecki admirał (zm. 1941)
• 1889 – Igor Sikorski, rosyjski konstruktor samolotów i śmigłowców (zm. 1972)
• 1891 – Zygmunt Podhorski, polski wojskowy, generał Wojska Polskiego (zm. 1960)
• 1891 – Mieczysław Świerz, polski taternik (zm. 1929)
• 1895 – Antoni Dobiszewski, polski działacz komunistyczny (zm. 1942)
• 1895 – Władysław Segda, polski szermierz, wojskowy (zm. 1994)
• 1902 – Charles Barton, amerykański reżyser filmowy (zm. 1981)
• 1902 – Władysław Wołkowski, polski architekt wnętrz (zm. 1986)
• 1903 – Michał Tyszkiewicz, polski ziemianin, dyplomata, autor tekstów piosenek (zm. 1974)
• 1904 – Józef Kuropieska, polski generał (zm. 1998)
• 1906 – Nora Ney, polska aktorka (zm. 2003)
• 1907 – U Nu, birmański polityk, pisarz (zm. 1995)
• 1913 – Donald Maclean, jeden z agentów siatki szpiegowskiej Cambridge (zm. 1983)
• 1917 – Feliks Nawrot, żołnierz AK, założyciel organizacji konspiracyjnej "Orzeł Biały"
• 1920 – Urbano Navarrete Cortés, hiszpański duchowny katolicki, jezuita, kardynał
• 1921 – Mieczysław Albert Krąpiec, polski zakonnik, wieloletni rektor KUL-u (zm. 2008)
• 1921 – Jack Steinberger, amerykański fizyk
• 1922 – Enrico Berlinguer, włoski działacz komunistyczny (zm. 1984)
• 1922 – Bogodar Winid, polski geograf, kartograf, afrykanista, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1996)
• 1922 – Fadil Paçrami, albański dramaturg i polityk (zm. 2008)
• 1923 – Karl Hess, amerykański pisarz, dziennikarz (zm. 1994)
• 1923 – Józef Zbigniew Polak, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego, architekt, malarz
• 1923 – Jan Świdziński, polski malarz i rzeźbiarz
• 1924 – Henryk Hawrylak, polski inżynier mechanik
• 1924 – Edward Kowalczyk, polski polityk, wicepremier (zm. 2000)
• 1924 – István Nyers, węgierski piłkarz (zm. 2005)
• 1925 – Jeanne Crain, amerykańska aktorka (zm. 2003)
• 1925 – Jindřich Polák, czeski reżyser filmowy (zm. 2003)
• 1925 – Shehu Shagari, nigeryjski polityk, prezydent Nigerii
• 1926 – Jan Józef Lipski, polski działacz socjalistyczny, krytyk i historyk literatury (zm. 1991)
• 1927 – Robert Ludlum, amerykański pisarz (zm. 2001)
• 1929 – Beverly Sills, amerykańska śpiewaczka operowa (zm. 2007)
• 1931 – Włodzimierz Denysenko, polski śpiewak operowy (bas baryton)
• 1931 – Gieorgij Grieczko, radziecki kosmonauta
• 1931 – Krystyna Kersten, polska historyk, publicystka (zm. 2008)
• 1931 – Jacek Reknitz, polski aktor
• 1932 – Roger Bowen, amerykański aktor (zm. 1996)
• 1935 – Wiesław Janicki, polski dziennikarz radiowy, reporter, publicysta
• 1938 – Paweł Pierściński, polski fotografik
• 1938 – Emil Schulz, niemiecki bokser, medalista olimpijski (zm. 2010)
• 1939 – Dixie Carter, amerykańska aktorka (zm. 2010)
• 1939 – Ian McKellen, brytyjski aktor
• 1941 – Vladimir Voronin, mołdawski polityk, prezydent Mołdawii
• 1942 – Łucja Prus, polska piosenkarka (zm. 2002)
• 1944 – Pierre Bachelet, francuski piosenkarz, kompozytor, autor tekstów (zm. 2005)
• 1946 – Marian Noga, polski ekonomista, senator
• 1946 – Jan Pająk, polski ufolog
• 1946 – Andrew Thomas, niemiecki muzyk, członek grupy Bad Boys Blue (zm. 2009)
• 1947 – Jan Kulczycki, polski aktor
• 1947 – Ana Martin, meksykańska aktorka
• 1948 – Klaus Meine, niemiecki wokalista zespołu Scorpions
• 1949 – Michał Kurc, polski fotografik
• 1950 – Halina Rozpondek, polska polityk, posłanka na Sejm
• 1951 – Roman Paszke, polski żeglarz, kapitan jachtowy
• 1952 – Gabriela Kownacka, polska aktorka
• 1952 – Halina Thylwe, polska tłumaczka
• 1953 – Eve Ensler, amerykańska dramatopisarka, aktywistka ruchu feministycznego
• 1953 – Daniel Passarella, argentyński piłkarz, trener piłkarski
• 1953 – Gaetano Scirea, włoski piłkarz, reprezentant Włoch, mistrz świata (zm. 1989)
• 1954 – Grzegorz Łozowski, polski kierownik produkcji filmowej (zm. 2008)
• 1954 – Wołodymyr Płoskyna, ukraiński piłkarz, trener piłkarski (zm. 2010)
• 1955 – Anton Corbijn, holenderski fotograf, reżyser
• 1955 – Wojciech Maksymowicz, polski neurochirurg, polityk
• 1955 – Connie Sellecca, amerykańska aktorka
• 1958 – Paul Weller, angielski muzyk, lider grupy The Jam
• 1958 – Aldona Młyńczak, polska posłanka
• 1960 – Majka Jeżowska, polska piosenkarka
• 1961 – Robert Brylewski, polski muzyk, współtwórca Brygady Kryzys
• 1963 – Yann Martel, kanadyjski pisarz, podróżnik
• 1965 – Yahya Jammeh, gambijski polityk, prezydent Gambii
• 1965 – John Olivas, amerykański astronauta
• 1966 – Laurentien Brinkhorst, księżna Niderlandów
• 1969 – Kevin Aiston, brytyjski prezenter telewizyjny
• 1969 – Anne Heche, amerykańska aktorka
• 1970 – Neil Marshall, brytyjski reżyser i scenarzysta filmowy
• 1972 – Karan Johar, indyjski reżyser filmowy
• 1973 – Tomasz Zdebel, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1974 – Ilona Ostrowska, polska aktorka
• 1975 – Lauryn Hill, amerykańska piosenkarka
• 1976 – Stefan Holm, szwedzki lekkoatleta, skoczek wzwyż
• 1976 – Sandra Nasic, niemiecka wokalistka
• 1976 – Marcin Narwojsz, polski piłkarz
• 1976 – Małgorzata Pskit, polska lekkoatletka, olimpijka
• 1980 – Michał Skawiński, polski tancerz
• 1982 – Roger Guerreiro, polski piłkarz pochodzenia brazylijskiego, reprezentant Polski
• 1983 – Daniel Albrecht, szwajcarski narciarz alpejski
• 1984 – Paulina Ligocka, polska snowboardzistka
• 1985 – Maria Korytcewa, ukraińska tenisistka
• 1987 – Kamil Stoch, polski skoczek narciarski

[edytuj] Zmarli

•   641 – Konstantyn III, cesarz bizantyjski (ur. 612)
•   735 – Beda Venerabilis (Beda Czcigodny), święty, anglosaski mnich, teolog i historyk (ur. ok. 672)
•   986 – Abd Al-Rahman Al Sufi, perski astronom (ur. 903)
•   992 – Mieszko I, książę Polan, pierwszy książę Polski (ur. ok. 930)
• 1085 – Grzegorz VII, święty, papież (ur. ok. 1021)
• 1261 – Aleksander IV, papież
• 1326 – Eberhard z Nysy, biskup warmiński (ur. ?)
• 1555 – Henryk II, król Nawarry (ur. 1503)
• 1576 – Vincenzo Danti, włoski rzeźbiarz (ur. 1530)
• 1681 – Pedro Calderón de la Barca, hiszpański dramaturg, poeta (ur. 1600)
• 1786 – Piotr III, król Portugalii (ur. 1717)
• 1798 – Kazimierz Nestor Sapieha, książę, polski generał artylerii litewskiej, marszałek konfederacji litewskiej (ur. 1757)
• 1857 – Piotr Ðoàn Văn Vân, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1780)
• 1867 – Wilhelm von Kügelgen – niemiecki malarz i pisarz (ur. 1802)
• 1872 – Jerzy Henryk Lubomirski, polski polityk, kurator literacki, mecenas sztuki (ur. 1817)
• 1907 – Jan Gebauer, czeski filolog i językoznawca (ur. 1838)
• 1913
  • Adam Bochenek, polski lekarz (ur. 1875)
  • Władysław Łoziński – polskipisarz i history (ur. 1843)
• 1917 – René Dorme, francuski pilot myśliwski (ur. 1894)
• 1921 – Émile Combes, francuski polityk (ur. 1835)
• 1932 – Feliks Dutkiewicz, polski sędzia, polityk, minister (ur. 1872)
• 1934 – Gustav Holst, angielski kompozytor (ur. 1874)
• 1939 – Frank Watson Dyson, angielski astronom (ur. 1868)
• 1940 – Joe De Grasse, kanadyjski reżyser filmowy (ur. 1873)
• 1948 – Witold Pilecki, polski rotmistrz, żołnierz podziemia, organizator ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau (ur. 1901)
• 1954 – Robert Capa, węgierski fotoreporter (ur. 1913)
• 1957 – Hermann Friedmann, polski i niemiecki filozof, prawnik (ur. 1873)
• 1963 – Mehdi Frashëri, albański polityk (ur. 1872)
• 1965 – Sonny Boy Williamson II, amerykański muzyk bluesowy (ur. 1899)
• 1974 – Donald Crisp, brytyjski aktor (ur. 1882)
• 1977 – Tadeusz Beyer, łodzianin, chemik, krajoznawca, turysta górski, (ur. 1906), pochowany na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej w Łodzi,
• 1981 – Edward Barszcz, polski inżynier budowlany, minister, prezydent Krakowa (ur. 1928)
• 1983 – Idris I, król Libii (ur. 1890)
• 1985 – Roman Kaczmarek, polski historyk, archiwista, bibliotekarz, badacz i popularyzator dziejów Łodzi (ur. 1912)
• 1987 – Paweł Tuchlin, polski seryjny morderca (ur. 1946)
• 1994 – Władysław Jędruszuk, polski duchowny katolicki (ur. 1918)
• 2001 – Arturo Francisco Maly, argentyński aktor (ur. 1939)
• 2005 – Ismail Merchant, brytyjski producent filmowy pochodzenia hinduskiego (ur. 1936)
• 2006
  • Desmond Dekker, jamajski muzyk reggae (ur. 1941)
  • Józef Kopczyński, polski artysta rzeźbiarz (ur. 1930)
• 2007
  • Laurie Bartram, amerykańska aktorka (ur. 1958)
  • Mirosław Drozdek, polski duchowny katolicki, ksiądz, kustosz sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej w Zakopanem (ur. 1942)
• 2008
  • Jacek Drela, polski trener kick-boxingu (ur. 1954)
  • Camu Tao, amerykański raper (ur. 1977)
• 2010 – Siphiwo Ntshebe, południowoafrykański śpiewak operowy (ur. 1974)

Przypisy

p • d • e Miesiące styczeń • luty • marzec • kwiecień • maj • czerwiec • lipiec • sierpień • wrzesień • październik • listopad • grudzień