Kolej - środek transportu lądowego o trasie wytyczonej torem kolejowym albo liną, którą poruszają się pociągi lub pojedyncze wagony, czy kabiny. Kolej jest formą transportu sztywnotorowego, tzn. jej pojazdy mogą poruszać się tylko charakterystycznym dla danej technologii torem. Do autobusu torowego zatem termin "kolej" się nie odnosi.
Najszerzej rozpowszechniona w krajach rozwiniętych jest kolej na torze dwuszynowym (kolej konwencjonalna), zwykle o prześwicie 1435 mm, zwana też normalnotorową. Kolej konwencjonalna o napędzie mechanicznym rozwijała się od II ćwierci XIX wieku i stanowi formę przemieszczania, której rozwój poprzedził upowszechnienie się wszystkich innych mechanicznych środków transportu.
Trzecia szyna – to w kolejnictwie forma zasilania dolnego pociągów elektrycznych. Stanowi ją dodatkowa szyna umieszczona wzdłuż toru kolejowego i znajdująca się pod napięciem. Zazwyczaj używa się jej w szybkich kolejach miejskich prowadzonych we własnych korytarzach, całkowicie lub prawie całkowicie wydzielonych od przestrzeni zewnętrznej.
Inna, bardziej ogólna nazwa trzeciej szyny, to szyna prądowa. W kolejnictwie przyjęło się, że określenie "trzecia szyna" nie dotyczy szyny prądowej umieszczonej wysoko nad pociągiem (to jedna z form zasilania górnego).
Parowozy: Parowóz, 1U, AA (parowóz), Os24, Ol12, Ok1, Oi2, Od2, OKz32, OKo1, OKl27, OKi2, OKi1, Parowóz Shay, Parowóz bezogniowy, Parowóz manewrowy, Parowóz opancerzony typu 377, Parowóz osobowy, Parowóz pancerny, Parowóz pospieszny, Parowóz towarowy, Pd5, Pm2, Pm3, Pt31, Px48, TKh1, TKi3, TKp, TKr55, Ti3, Tr12, Tr203, Tr21, Tr5, Tx26, Ty1, Ty2/Ty42, Ty23, Ty3/Ty43, Ty37, Ty4, Ty45, Ty5
Spalinowozy: ALCO RSD-1, BR232, Baureihe 211, Dash 9, EMD F7, Lxd2, Lyd1, SM01, SM02, SM04, SM30, SM31, SM40, SM41, SM48, SP30, SP32, SP42, SU42, TEM18
Elektrowozy: Elektrowóz, 2E, Baureihe 211, Baureihe 242, EMD SW1200MG, EP03, EP09, EP23, EP40, ET24, ET40, ET42, EU04, EU06, EU40, Seria 163 ČD, Seria 182 ČD
Szynobusy: SA101, SA102, SA103, SA104, SA105, SA105, SA107, SA109, SA110, SA131, SA132, SA133, SN52, SN81, VT627, VT628, VT627
Elektryczne zespoły trakcyjne: Elektryczny zespół trakcyjny, ED73, ED74, EN56, EN95, EW51, EW52, EW53, EW54, EW55, EW58, EW60, EW90, EW91, EW92, Pendolino, Seria 460 ČD, Stadler Flirt, TGV Réseau
Lokomotywy wąskotorowe spalinowe: Lyd2
Wagony silnikowe: EN80, EN81, SD80, SN61, SN80
Przewoźnicy kolejowi: Chem Trans Logistic, CTL Chemkol, Euronaft Trzebinia, SNCB/NMBS
Producenci taboru kolejowego: DUEWAG, English Electric, FAUR, Kolzam, Pafawag
Linie kolejowe: Linia kolejowa, Illinois Central Railroad, Kolej Śmierci,, Linia kolejowa nr 231, Linia kolejowa Munina - Hrebenne, Linia kolejowa nr 31, Linia kolejowa nr 4, Linia kolejowa nr 448, Linia kolejowa nr 52, Marecka Kolej Dojazdowa, Martwa Droga, Struga - Zegrze, Świętokrzyska Kolej Leśna, Kolej transsyberyjska
Rodzaje kolei: Kolej dojazdowa, Kolej drezynowa, Kolej górska, Kolej jednoszynowa, Kolej konna, Kolej leśna, Kolej linowa, Kolej normalnotorowa, Kolej przemysłowa, Kolej szynowa, Koleje wąskotorowe w Polsce
Kategorie pociągów: EuroCity, Kategorie pociągów w Polsce
Wskaźniki: W4 (kolej), W5 (kolej), W22 (kolej)
Pozostałe: Kategoria:Marecka Kolej Dojazdowa, Dymnica (technika), Dyrekcja Kolei Rzeszy we Wrocławiu, Dyżurny ruchu, Dyżurny ruchu dysponujący, Federacja Związków Zawodowych Pracowników PKP, Górka rozrządowa, Hamowanie rekuperacyjne, Hamulec elektrodynamiczny, Infrastruktura kolejowa, Inżektor (w parowozie), Kolejowy silnik spalinowy, Lokomotywa, Lokomotywa dwuczłonowa, Lokomotywa powietrzna, Lokomotywa trakcyjna, Lokomotywa wieloczłonowa, Masa służbowa, Miłośnicy kolei, Moc ciągła, Moc godzinna, Nastawnia (kolejnictwo), Nastawnia dysponująca, Oś dowiązana, Oś napędowa, Oś silnikowa, Oś toczna, Oś wiązana, Oś ślepa, Odbierak prądu, Podkład (kolej), Posterunek osłonny, Posterunek pomocniczy, SUW2000, Trakcja, Trakcja ukrotniona, Wiadukt kolejowy w przełomie Łyny w Olsztynie
Zobacz też: Marecka Kolej Dojazdowa.
Parowozy: Bn2t, CK9, P-1 (parowóz), TKb1, TKh29, TKh100, TKi3b, TKp2011, TKt1, TKt2, TKt55, TKw1, TKw2, Tp3, Tr201, Tw1, X-A
Wagony silnikowe: SN51, SN60, SR51, SR52, SR53
Elektryczne zespoły trakcyjne: EN81 (kolej Wąbrzeźno)
Pozostałe: AHM 800R, Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa, High Speed Train 125, Kasjer towarowy, Kategorie pociągów SNCF, Kolejowa Milicja Obywatelska, Kolejowa Oficyna Wydawnicza, Lista wagonów PKP, Lokalne Centrum Sterowania, Lokomotywa akumulatorowa, Parowóz Fairliego, Parowóz Garratta, Parowóz Malleta, Parowóz Meyera, Parowóz przegubowy, Parowóz wąskotorowy, Przedsiębiorstwo Napraw Infrastruktury, Rewident wagonowy, Operator wagonowy, Straż Kolejowa, Średzka Kolej Dojazdowa, Wywrotnica mostowo-suwnicowa, Zasobnik pary,
...najcięższym parowozem zbudowanym w Polsce jest Ty51?
...EM10 to jedyny typ polskiej elektrycznej lokomotywy manewrowej?
...parowóz Pm36 zdobył złoty medal na Wystawie Techniki i Sztuki w Paryżu w 1937 roku?
...najsilniejszymi lokomotywami spalinowymi eksploatowanymi kiedykolwiek na PKP były dwa prototypowe egzemplarze SP47?
...Marecka Kolej Dojazdowa zwana też MKD lub Radzymińska Kolej Dojazdowa kursowała w latach 1896-1974?
...pierwszą koleją, która od początku swego istnienia używała transporterów do przewozów wagonów normalnotorowych, była Wrocławska Kolej Dojazdowa (1898-1991)?
Parowóz (lokomotywa parowa) to lokomotywa napędzana maszyną parową lub turbiną parową. Para pochodzi z kotła opalanego węglem, rzadziej ropą, a w parowozach bezogniowych z zasobnika pary.
Pierwszy parowóz zbudował Richard Trevithick w 1804. Za wynalazcę współczesnego parowozu uważa się George Stephensona. Jego parowóz Rakieta (Rocket) z 1829 stał się pierwowzorem wszystkich dalszych konstrukcji.
Spalinowóz czyli lokomotywa spalinowa, jest to lokomotywa napędzana silnikiem spalinowym, zazwyczaj czterosuwowym (czasem dwusuwowym np. ST44) silnikiem Diesla.
Najbardziej rozpowszechnione są lokomotywy o przekładni elektrycznej – silnik spalinowy napędza prądnicę, a osie napędowe są poruszane za pomocą silników elektrycznych. Prędkość jazdy lokomotywy spalinowej reguluje się poprzez zmiany wzbudzenia prądnicy za pomocą nastawnika elektrycznego, zmieniającego opór elektryczny w obwodzie wzbudzenia.
Elektrowóz, lokomotywa elektryczna – pojazd szynowy zasilany energią elektryczną z zewnętrznego źródła (w odróżnieniu od lokomotywy akumulatorowej), wyposażony w silnik lub silniki elektryczne.
Zasilanie odbywa się zazwyczaj za pośrednictwem przewodu jezdnego zawieszonego nad torem, odbieraka prądu (pantografu) i szyn jezdnych stanowiących przewód powrotny. Istnieją systemy zasilania z trzeciej szyny, bez sieci (np. metro, koleje brytyjskie).
Elektrowóz posiada kilka systemów zabezpieczeń instalacji elektrycznej, np.: wyłącznik szybki, wyłącznik nadmiarowy, wyłącznik zanikowo-napięciowy.
Lokomotywy elektryczne osiągają największe moce spośród wszystkich typów (parowóz, spalinowóz), w Polsce do ponad 4 MW (ET42).
Według rodzaju toru
Według ogólnej charakterystyki trasy i taboru
Według funkcji
Według napędu (trakcji)
Według własności
Inne
Zobacz też artykuł Rodzaje kolei